Kolonoskopia – najczęściej zadawane pytania

Kolonoskopia jest jednym z najważniejszych badań profilaktycznych, których szczególnie się obawiamy, głównie ze względu na wstydliwy charakter. Niepokój u pacjentów bardzo często jest spowodowany zarówno czerpaniem informacji z niepewnych źródeł i brakiem specjalistycznej wiedzy, jak i wstydliwym charakterem badania.

W gabinetach lekarskich pacjenci coraz częściej wstydzą się lub nie chcą mówić o swoich obawach związanych z badaniem. Jest to niekomfortowe zarówno dla stresującego się pacjenta, jak również lekarza, który może nie zdawać sobie sprawy z lęku badanego. Po fakcie większość przyznaje, że obawy były przesadzone i wynikały z niewiedzy, dlatego warto zapoznać się z listą najczęściej zadawanych pytań na temat kolonoskopii.

Co to jest kolonoskopia?

Kolonoskopia to badanie mające na celu sprawdzenie błony śluzowej jelita grubego. Sam proces umożliwia obejrzenie wnętrza całego jelita grubego przy użyciu małej kamery zainstalowanej na końcu kolonoskopu – długiego, elastycznego przewodu. Aparat zostaje wprowadzony przez odbyt, po czym lekarz przesuwa go wzdłuż kolejnych fragmentów jelita grubego. Kolonoskop zatrzymuje się na kątnicy, gdzie zlokalizowana jest zastawka krętniczo-kątnicza jako miejsce połączenia jelita cienkiego i grubego oraz ujście wyrostka robaczkowego.

Po co robi się kolonoskopię?

Istnieje kilka głównych wskazań i powodów wykonywania kolonoskopii. Do najczęściej spotykanych zalicza się:

  • badanie profilaktyczne u osób ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka jelita grubego,
  • badanie diagnostyczne zaburzeń oddawania stolca lub krwawienia z odbytu,
  • badanie nadzorcze w celu obserwacji zmian w śluzówce jelita powodowanych przez choroby zapalne jelita grubego,
  • badanie zabiegowe u pacjentów, którzy mają polipy jelita grubego lub mieli wcześniej usuwane polipy jelita grubego,
  • biegunka o niejasnej etiologii,
  • wykonywanie kolonoskopii przed lub po zabiegu chirurgicznym[i]
  • wiek powyżej 50 roku życia – badania przesiewowe w zdrowej populacji w kierunku wykrywania polipów i wczesnych postaci raka jelita grubego.

Jak przebiega badanie?

Cały proces trwa od 15 do 30 minut. W celu jak najlepszego dotarcia do jelit, ważna jest odpowiednia pozycja pacjenta. Badany kładzie się na lewym boku (tyłem do lekarza) z podciągniętymi kolanami do brody. Jako pierwsza badana jest okolica okołoodbytowa, na której lekarz rozprowadza żel znieczulający. Następnie przez odbyt zostaje wprowadzona końcówka endoskopu – w celu uwidocznienia ścian jelita wpuszczane jest powietrze, co może powodować niewielkie poczucie dyskomfortu w jamie brzusznej w postaci wzdęć. Po przeprowadzeniu badania, pacjent może od razu wrócić do codziennego funkcjonowania. Zaleca się jednak stosowanie lekkostrawnej diety.

Czy kolonoskopia boli?

Jest to najczęstsze pytanie pojawiające się przed badaniem, z którym wiąże się dużo obaw. Kolonoskopia jest zazwyczaj dobrze tolerowana przez pacjentów i u znacznej większości jest ona bezbolesna. Nieznaczny ból może występować u osób, które miały przeprowadzoną operację w obrębie jamy brzusznej, gdzie powstały zrosty.

Kolonoskopia ze znieczuleniem czy bez?

Kolonoskopia wykonywana jest metodą inwazyjną jedynie w przypadku pobierania wycinków do dalszych badań lub usuwania polipów. W innych przypadkach warto zdecydować się na badanie bez znieczulenia, aby mieć kontakt z endoskopistą i tym samym ułatwić mu przeprowadzenia badania (np. poprzez świadome poprawienie pozycji leżącej).

Czy to prawda, że im jelito jest bardziej oczyszczone, tym mniej boli podczas zabiegu?

Kolonoskopia jest zwykle dobrze tolerowana przez pacjentów i nie boli. Dobre oczyszczenie jelita to jedna z najważniejszych czynności przed badaniem. Warunkuje ono bowiem powodzenie całego badania. Jedynym poprawnym sposobem na oczyszczenie jelita jest wypicie określonej przez lekarza prowadzącego dawki leków przeczyszczających oraz płynów. Niedostateczne oczyszczenie bardzo często może być główną przyczyną powtórzenia badania i ponownego przyjęcia leków, dlatego tak ważne jest zastosowanie się do konkretnych poleceń lekarza.

Czy zdarzają się powikłania po kolonoskopii?

Kolonoskopia niesie ze sobą ryzyko powikłań, jednak zdarzają się one rzadko. Do najczęstszych należą wzdęcia i ból brzucha występujący jeszcze w trakcie badania lub bezpośrednio po nim. Objawy te związane są z wpuszczeniem do jelita powietrza i zwykle ustępują samoistnie, bądź po odebraniu powietrza endoskopem przez badającego lekarza. Zamiast powietrza można stosować również dwutlenek węgla, dzięki czemu pacjenci rzadziej odczuwają wzdęcia. Najgroźniejszym powikłaniem jest perforacja, czyli przedziurawienie ściany jelita w przypadku wycinania polipów lub pobierania tkanek do dalszych działań. Jest to stan zagrażający życiu, jednak dochodzi do niego niezwykle rzadko. Kolejnym istotnym powikłaniem jest krwawienie, zwykle związane z zabiegami takimi jak polipektomia. Może pojawić się ono bezpośrednio po zabiegu, ale niekiedy nawet po kilku dniach czy tygodniach. W większości przypadków krwawienie udaje się zahamować na drodze kolejnego zabiegu endoskopowego bez konieczności interwencji chirurgicznej. Kolonoskopia w znieczuleniu ogólnym niesie ze sobą dodatkowe ryzyko objawów niepożądanych wynikających z nietolerancji leków anestezjologicznych.

Zobacz także:

Przygotowanie do kolonoskopii

Rak jelita grubego – przyczyny, leczenie, profilaktyka

 

Konsultacja medyczna materiału:

Dr Jacek Stańczyk, asystent Ośrodka Endoskopii Zabiegowej i Bariatrycznej w Brzezinach, Lekarz Medycyny, Specjalista gastroenterologii i chorób wewnętrznych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *